ناباروری مردان

معرفی بیماری

ناباروری در مردان به ناتوانی در بارور کردن تخمک پس از حداقل یک سال رابطه جنسی محافظت‌نشده گفته می‌شود. عوامل متعددی می‌توانند باعث ناباروری در مردان شوند، از جمله کاهش تعداد اسپرم، کاهش تحرک اسپرم، ناهنجاری‌های مورفولوژیک اسپرم، اختلالات هورمونی، انسداد مجاری اسپرمی، عفونت‌ها، و عوامل ژنتیکی. ناباروری در حدود ۱۵٪ زوج‌ها رخ می‌دهد و در حدود ۳۰-۵۰٪ موارد، عامل اصلی یا کمکی مربوط به مرد است. عواملی مانند استرس، چاقی، مصرف دخانیات، الکل، داروهای خاص، قرار گرفتن در معرض سموم و رژیم غذایی نامناسب می‌توانند بر کیفیت اسپرم تأثیر منفی بگذارند.

عوامل مؤثر بر کیفیت اسپرم

• عوامل تغذیه‌ای: کمبود روی، سلنیوم، ویتامین C، ویتامین E، اسیدفولیک، امگا-۳، ال-کارنیتین و کوآنزیم Q10
• عوامل هورمونی: کمبود تستوسترون، افزایش استروژن، اختلالات تیروئید
• عوامل محیطی: استرس، سیگار، الکل، داروهای خاص، سموم محیطی، دمای بالای بیضه‌ها (استفاده طولانی از لپ‌تاپ یا لباس‌های تنگ)
• بیماری‌های زمینه‌ای: عفونت‌ها (اوریون، STD)، واریکوسل (واریس بیضه)، دیابت، بیماری‌های خودایمنی

نقش تغذیه در بهبود باروری مردان

تغذیه سالم می‌تواند به بهبود کیفیت و تعداد اسپرم کمک کند. روی (زینک) (تخمه کدو، گوشت قرمز، جگر، مغزها) و سلنیوم (گردو، تخمه آفتاب‌گردان، ماهی) برای تولید اسپرم حیاتی هستند. ویتامین C و E به‌عنوان آنتی‌اکسیدان از اسپرم در برابر آسیب محافظت می‌کنند. اسیدفولیک (سبزیجات برگ سبز، حبوبات) به کاهش نقص‌های کروموزومی اسپرم کمک می‌کند. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) به بهبود تحرک اسپرم کمک می‌کنند. ال-کارنیتین (گوشت قرمز، لبنیات، آووکادو) به سوخت‌رسانی اسپرم کمک می‌کند. کوآنزیم Q10 (گوشت، ماهی، مغزها) به افزایش تحرک اسپرم کمک می‌کند.

مواد غذایی مفید و مضر

• مفید: تخمه کدو (روی)، گردو (امگا-۳ و سلنیوم)، ماهی سالمون (امگا-۳)، سبزیجات برگ سبز (اسیدفولیک)، مرکبات (ویتامین C)، تخم‌مرغ (ویتامین D و کولین)، جگر (آهن و روی)، آووکادو (ال-کارنیتین)
• مضر: غذاهای پرچرب و فرآوری‌شده، قندهای ساده، الکل، کافئین زیاد، غذاهای حاوی فیتات (سبوس غلات) که جذب روی را کاهش می‌دهند (با مصرف هم‌زمان با منابع روی)