پسوریازیس (صدف)

معرفی بیماری

پسوریازیس یا بیماری صدف، یک بیماری مزمن و خودایمنی پوستی است که با تکثیر سریع و غیرطبیعی سلول‌های پوست مشخص می‌شود. در این بیماری، چرخه طبیعی تولید و ریزش سلول‌های پوست (که معمولاً ۲۸-۳۰ روز طول می‌کشد) به ۳-۴ روز کاهش می‌یابد و سلول‌های نابالغ روی سطح پوست جمع می‌شوند و پلاک‌های ضخیم، قرمز و پوسته‌پوسته (به‌رنگ نقره‌ای یا سفید) ایجاد می‌کنند. این پلاک‌ها معمولاً روی پوست سر، آرنج، زانو، کمر، ناخن‌ها و گاهی مفاصل (آرتریت پسوریاتیک) ظاهر می‌شوند. پسوریازیس یک بیماری غیرواگیر است و با خارش، درد، خونریزی و گاهی احساس سوزش همراه است. عوامل ژنتیکی، استرس، عفونت‌ها (به‌ویژه عفونت استرپتوکوکی)، مصرف الکل، سیگار، چاقی و برخی داروها (لیتیوم، بتا-بلوکرها) در تشدید آن نقش دارند.

علائم و عوامل تشدیدکننده

• علائم: پلاک‌های قرمز و ضخیم با پوسته‌های نقره‌ای یا سفید روی پوست (معمولاً در نواحی آرنج، زانو، پوست سر، کمر)، خارش، سوزش و درد، تغییرات ناخن (حفره‌دار شدن، ضخیم شدن، تغییر رنگ، جدا شدن از بستر ناخن)، درگیری مفاصل (تورم، سفتی و درد) در نوع آرتریت پسوریاتیک
• عوامل تشدیدکننده: استرس و اضطراب، عفونت‌های تنفسی (به‌ویژه استرپتوکوکی)، آسیب به پوست (بریدگی، خراش، آفتاب‌سوختگی)، مصرف الکل و سیگار، چاقی، برخی داروها (لیتیوم، داروهای فشار خون، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی)، کمبود ویتامین D، زمستان و هوای سرد

نقش تغذیه در کاهش علائم

تغذیه نقش مهمی در مدیریت پسوریازیس دارد. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) به کاهش التهاب و بهبود علائم کمک می‌کنند. ویتامین D به تنظیم سیستم ایمنی و کاهش تکثیر سلول‌های پوست کمک می‌کند. آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، ویتامین E، سلنیوم، روی) به کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب کمک می‌کنند. زردچوبه (کورکومین) و زنجبیل دارای خواص ضدالتهابی قوی هستند. رژیم غذایی ضدالتهابی سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و چربی‌های مفید به کاهش شدت علائم کمک می‌کند. همچنین کاهش وزن در افراد چاق تأثیر قابل‌توجهی در بهبود پسوریازیس دارد.

مواد غذایی مفید و مضر

• مفید: ماهی سالمون، قزل‌آلا، گردو، بذر کتان (امگا-۳)، میوه‌ها و سبزیجات تازه (آنتی‌اکسیدان)، زردچوبه، زنجبیل، سیر (ضدالتهاب)، غلات کامل، حبوبات، روغن زیتون، چای سبز
• مضر: غذاهای فرآوری‌شده و پرچرب، قندهای ساده، چربی‌های اشباع و ترانس، الکل، گوشت قرمز فرآوری‌شده (سوسیس، کالباس)، مواد غذایی حاوی گلوتن (در افراد حساس)، لبنیات (در برخی افراد)