سرخجه (Rubella)

معرفی بیماری

سرخجه که به آن "سرخک آلمانی" نیز گفته می‌شود، یک عفونت ویروسی خفیف و مسری است که با تب خفیف، سردرد، آبریزش بینی، التهاب ملتحمه و بثورات پوستی خفیف مشخص می‌شود. عامل این بیماری ویروس سرخجه (از خانواده توگا ویروس‌ها) است که از طریق قطرات تنفسی یا تماس با ترشحات فرد بیمار منتقل می‌شود. سرخجه در کودکان و بزرگسالان معمولاً یک بیماری خوش‌خیم است، اما در زنان باردار (به‌ویژه در سه ماهه اول بارداری) بسیار خطرناک است، زیرا ویروس می‌تواند از طریق جفت به جنین منتقل شود و باعث سندرم سرخجه مادرزادی با عوارضی مانند ناشنوایی، آب مروارید، بیماری‌های قلبی مادرزادی، میکروسفالی و عقب‌ماندگی ذهنی شود. واکسن MMR به‌طور مؤثری از این بیماری پیشگیری می‌کند و غربالگری آنتی‌بادی در زنان باردار توصیه می‌شود.

علائم و عوارض

• علائم (معمولاً خفیف): تب خفیف (۳۷.۵-۳۸.۵ درجه)، سردرد، آبریزش بینی، التهاب ملتحمه چشم، بثورات ماکولوپاپولار خفیف (که از صورت شروع و به‌سرعت به تنه و اندام‌ها گسترش می‌یابد و معمولاً ۳ روز طول می‌کشد)، تورم غدد لنفاوی (به‌ویژه پشت گردن و پشت گوش‌ها)، درد مفاصل (به‌ویژه در زنان)
• عوارض جدی (در زنان باردار): سندرم سرخجه مادرزادی شامل ناشنوایی (شایع‌ترین)، آب مروارید، گلوکوم، بیماری‌های قلبی مادرزادی (مجرای شریانی باز، تنگی ریه)، میکروسفالی، عقب‌ماندگی ذهنی، هپاتیت، پورپورا

نقش تغذیه در بهبودی و پیشگیری

در طول بیماری سرخجه، تغذیه باید بر تقویت سیستم ایمنی، آبرسانی و تسکین علائم متمرکز باشد. مصرف مایعات فراوان (آب، دمنوش‌های گیاهی، آب میوه‌های طبیعی) برای کاهش تب و جلوگیری از کم‌آبی ضروری است. ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای) و روی (گوشت، تخمه کدو، مغزها) به تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کنند. برای زنان باردار، اسیدفولیک (سبزیجات برگ سبز، حبوبات، مرکبات) برای رشد جنین ضروری است. پرهیز از مصرف ویتامین A در دوز بالا در بارداری (به‌دلیل خطر مسمومیت) و مشورت با پزشک توصیه می‌شود.

مواد غذایی مفید

• مایعات: آب، دمنوش‌های گیاهی (بابونه، نعنا، آویشن)، آب مرکبات (به‌مقدار کم)
• ویتامین C: پرتقال، لیمو، کیوی، فلفل دلمه‌ای، توت‌فرنگی
• روی: گوشت، تخمه کدو، مغزها، حبوبات
• اسیدفولیک (در بارداری): سبزیجات برگ سبز، حبوبات، مرکبات
• غذاهای نرم: سوپ سبزیجات، پوره، فرنی